Het Sint-Jan Berchmanscollege werd in 1604 opgericht door de jezuïeten, de orde (Societas Jesu, sj) die Ignatius van Loyola in de 16e eeuw stichtte.
In 1599 kregen de jezuïetencolleges een gemeenschappelijke studiewijzer, geworteld in de Geestelijke Oefeningen van Ignatius. Dat pedagogisch project werd het laatst hertaald in 2015, onder de naam Ignatiaanse pedagogie in 10 bewegingen. Met waarden en concrete acties op school willen we onze leerlingen echt in beweging brengen.
De zesde beweging zegt dat ons onderwijs de hele persoon vormt: we willen jongeren vormen tot bekwame jongvolwassenen, bewust van wat er in de wereld gebeurt en bewogen door de noden van anderen. Die drie pijlers vind je terug in onze lessen en in alles wat we op Sint-Jan doen.
Onze schoolleuze Libenter! verwijst naar onze patroonheilige, de heilige Jan Berchmans sj. Deze jongeman uit de 17e eeuw deed gewone dingen op een buitengewone manier: hij studeerde, bad en hielp anderen met veel graagte, libenter in het Latijn. Zo hopen we dat ook onze leerlingen met graagte bekwame, bewuste en bewogen jongvolwassenen worden.
Bekwaam
Sint-Jan heeft een mooie traditie van kwalitatief hoogstaand onderwijs. We dagen elke leerling uit tot meer, volgens zijn of haar talenten en mogelijkheden. We willen dat leerlingen ontdekken hoe hun talenten rijpen, en dat die talenten pas echt openbloeien als ze ze inzetten voor anderen. Leven is geven: daarin willen we hen bekwamen.
Die uitdaging ziet er voor iedereen anders uit: moeilijke leerstof toch doorgronden, een makkelijke les toch herhalen, een medeleerling helpen, samen een groepswerk maken of op sportief vlak jezelf overstijgen. We gaan op zoek naar de uitdagingen van elke leerling en leren hen omgaan met hun sterktes en zwaktes. Concreet betekent dat:
- een brede, algemene vorming met een uitdagend lessenpakket;
- differentiatie-uren met zowel remediëring als verdieping;
- klassikale en individuele olympiades in onder meer wetenschappen, klassieke talen, Frans en wiskunde;
- het koor en de koorreis, en het schooltoneel;
- het schooltijdschrift Pandora, voor literaire, creatieve en grafische talenten;
- reizen naar onder meer Amsterdam, Berlijn, Italië en Griekenland;
- koertornooien voetbal en volleybal en een schaaktornooi.
De eerste van de tien bewegingen vraagt ons te vertrekken vanuit het vertrouwen dat er in elke leerling veel goeds zit. Talenten groeien pas als jongeren vrijheid krijgen en leren verantwoordelijkheid te nemen. Dat oefenen ze doorheen hun schoolloopbaan: als klasafgevaardigde (1e tot 6e jaar), bij het organiseren van activiteiten met de leerlingenraad (2e en 3e graad) en bij het bepalen van hun eigen evaluatietraject in het zesde jaar.
Bewust
We willen leerlingen bewust maken van zichzelf en van de wereld rond hen, zodat ze hun ogen en oren niet sluiten voor onrecht. Ons onderwijs geeft hen de bagage om de samenleving in al haar dimensies te begrijpen, zodat ze het later met kennis van zaken opnemen voor mensen in nood, elk op hun manier en waar ze ook terechtkomen.
Daarin steunen we op het Action Statement van het internationale congres van het jezuïetenonderwijs in Rio de Janeiro (oktober 2017), dat alle jezuïetencolleges wereldwijd verbindt. Action Statement 8 vraagt ons leerlingen te leren reflecteren over ecologische en sociale thema’s en er actie rond te ondernemen, met aandacht voor kritisch denken en sociaal engagement.
- Klimaatprojectdag (mei 2019): een antwoord op de terechte zorgen van leerlingen en collega’s, met reflectie, gesprekken met experts, een zoektocht naar oplossingen en naar de eigen verantwoordelijkheid, en individuele en gezamenlijke actie.
- Feest van Sint-Jan: op het feest van onze patroonheilige staat solidariteit met mensen in nood centraal. Leerlingen leren over hun project, gaan in gesprek met mensen in nood en reflecteren daarover, en zamelen ’s namiddags geld in.
De diversiteit van Brussel biedt veel kansen: leerlingen leren met een open blik naar de wereld kijken en eenheid zien in verscheidenheid. Taal speelt daarin een grote rol. Sint-Jan is een Nederlandstalige school en een goede kennis van het Nederlands is belangrijk voor de kwaliteit van ons onderwijs. Tegelijk willen we drietalige of zelfs viertalige jongvolwassenen vormen, en dankzij de meertalige achtergrond van onze leerlingen lukt dat ook. Door elkaars taal te leren, groeien respect en verbondenheid.
Ook muziek verbindt: één op de twee leerlingen zingt tijdens de schoolloopbaan mee in het Berchmans Jeugdkoor en/of het Berchmans Collegium Vocale. Samen musiceren brengt leerlingen dichter bij elkaar.
Bewogen
We willen leerlingen in beweging brengen om de handen uit de mouwen te steken, door hen in contact te brengen met organisaties die hulp kunnen gebruiken. Ook hier is Brussel een troef.
- Elke leerling doet een sociale stage van minstens 30 uur buiten de school, waarin leren, actie en reflectie samenkomen.
- De leerlingenraad zorgt ervoor dat elke week een aantal leerlingen tijdens de middagpauze vrijwillig helpt bij het nabijgelegen Poverello.
Zo willen we de honger naar sociale rechtvaardigheid voeden en van onze leerlingen agents of change maken, zoals pater Arrupe sj, de toenmalige algemeen overste van de jezuïeten, het in 1973 verwoordde.
In een wereld die steeds sneller draait, is leren stilvallen belangrijker dan ooit. Met de pastorale werkgroep Zin in Meer gaan we samen met de leerlingen op spirituele zoektocht:
- tijdens de Adempauze maken we hen vertrouwd met het ignatiaanse gewetensonderzoek, zodat ze leren luisteren naar wat er in hen beweegt;
- in gesprekken tijdens bezinnings- en klassendagen zoeken we verbondenheid, in de lijn van Action Statement 1 en 3;
- we maken tijd voor vieringen in onze collegekerk.
Als katholieke school, en als jezuïetencollege in het bijzonder, maken we leerlingen vertrouwd met de christelijke mensvisie, zodat ze sterker staan in de dialoog met andere visies. We willen hen leren God te zoeken in alles, door hun blik te verruimen en hun innerlijke stem te verfijnen. Daarom laten we sterke momenten, zoals samen rouwen om een verlies of samen blij zijn met Pasen of een proclamatie, niet voorbijgaan zonder tijd voor gebed of bezinning.
Tot slot
Wie dagelijks op het college werkt, legt ook voor zichzelf de lat hoog, altijd ten dienste van de leerlingen. We geven onszelf zes jaar, de duur van de humaniora, om onze doelen te bereiken. Persoonlijke aandacht voor elke leerling, de cura personalis uit de tweede beweging, is daarbij ons belangrijkste uitgangspunt en onze opdracht voor elke dag. Zo maken we het verschil, en we zijn ervan overtuigd dat die zorg onze leerlingen leidt op hun weg naar volwassenheid.
Met veel graagte nemen we die uitdaging op. Libenter!